“ Cốt cách vi nhất thế chi vinh khô”
“ Phú quý bất dâm,
Bần tiện bất năng vi.
Uy vũ bất năng khuất”
( Tạm dịch là: Lúc giàu không dâm, nghèo không đổi, trước kẻ mạnh không khuất phục)
Cốt cách là yếu tố số một, định hình từ trong con người từ lúc bé, đặc biệt từ tuổi thanh niên.
Dân gian thường bảo: tướng người này sang, tướng người kia bần tiện, bộ vó người nọ phỉnh nịnh…..
Cốt cách bộc lộ qua diện mạo, cử chỉ ( đi, đứng, ngồi, nằm, ăn uống, nói năng, ánh mắt…)
Sử sách tả cốt cách Nguyễn Trãi: tuổi thiếu niên thông tuệ, nuôi chí rửa thù nước, rửa hận cho cha. Về già Nguyễn Trãi đúng bậc tiên phong, đạo cốt( dáng vẻ như tiên ông, đạo sĩ)
Cốt cách của Quan Vân Trường là thần tướng, trung nghĩa, bị Tào Tháo mua chuộc vẫn không nao núng. Về sau, vì tự phụ, khinh địch, ông ta bị phục kích và rụng đầu.
Cốt cách cũng có thể thay đổi. “ Hùm thiêng khi đã sa cơ cũng hèn”( Kiều)
Hoặc cốt cách giả tạo, nhưng cũng dễ nhận dạng; đi nghênh ngang, vênh mặt, ưỡn vai, ngực, trợn mắt, hầm hừ thị uy…..để đe đọa người khác, che dấu sự yếu đuối trong nhân cách của mình.
Cốt cách của bậc quân tử, người phong lưu, đấng anh hùng chân chính là phong thái khoan hòa, đường hoàng, khiêm cung nhưng vững thần khí dù họ mặc áo rách hay bị rơi vào chỗ cùng sẩy bước sa cơ.
Như vậy có thể hiểu cốt cách, phong mạo thể hiện ý chí tính cách của một cá nhân. Đây cũng là những điểm cơ bản để thực hiện quá trình nhận biết Nhân tướng.
Khúc giao mùa (lược ghi)
